Aurkibidea
UDABERRIA ı 2025

udaberriON !

Sarrera

udaberriON!

Santa Agedan lurrari deika ibili eta etorri da udaberria. Entzun al duzu kukua? Eta, ikusi enarak? Zuhaitz eta lore landaketarako sasoia da. Eguzkia indartzen ari da eta, berarekin, gure gorputzak. Egunak luzatu eta eguraldia goxatu ahala, koloreztatzen dira mendiak. Gu ere ez gara gutxiago izango. Kolore biziak janzteko unea da.

Udaberria, Carolinak marraztuta

Udaberriari lotutako marrazkia aurkeztu digu Carolina Mejiak. 2025erako artearen munduan dituen helburuen berri ere eman digu: margotzeko bere liburua Amazonen salgai jartzea, ilustrazioetako batean Gasteiz irudikatzea, Amazonia marraztea eta 2-3 ekitalditan parte hartzea. Zorte on!

Atano

Lanari dena emanda, familiarekin gozatzeko garaia

Estilo bat dago hemen eta denok badakigu, elkarrekin ondo emanda, gauzak errazago ateratzen direla”

35 urte baino gehiago egin ditu Juan Andres Joaristi Aguirre Atanok MONDRAGONen, Muebles Danonan lanean hasi zenetik. Bizipen asko ditu, pertsona askorekin aritu delako lanean. Inorentzako kexarik ez du eta MONDRAGONen lanerako dagoen giroa nabarmendu du.

Atzera eginda, Muebles Danonako garaiak ditu pentsamenduan. Urte gogorrak izan ziren haiek lanean hasi berri zen enpresarentzako eta asko ikasi zuen handik Atanok.

Gustura ari da eta aritu da lanean MONDRAGONen Atano. “Azkeneko hiru urtetan kooperatibak ez diren 30 enpresa talderekin egoteko aukera izan dut eta ez nuke haietako bakar bat ere aldatuko MONDRAGONengatik”. Batean eta bestean egiten den lana goraipatzeaz gain, MONDRAGONeko lan giroa nabarmendu du. “Beti ongi eman naiz nire arduradunekin. Estilo bat dago hemen eta denok badakigu, elkarrekin ondo emanda, gauzak errazago ateratzen direla”.

Aurrera begira, MONDRAGON “ausarta” izan behar dela uste du Atanok. “Zentzuz jokatu behar dugu, baina zerbaitek merezi duela ondorioztatuz gero, ausartak izan behar gara”, nabarmendu du. Inbertsioa zertan egin behar den ere argi du. “Guk irabazten dugun dirua aktibitate berriak martxan jartzeko erabili behar da”, MONDRAGON hazteko, alegia.

Aitortu digunez, belaunaldien artean bada ezberdintasunik. Hausnarketa egiteko, bere osaba Luxiano Juaristi Atanillo pilotari ospetsuak berriki egindako hausnarketa ekarri du gurera: “Gazteei entzun eta ez diet ulertzen. Beraiek ere niri ez didate ulertzen. Horrek zer esan nahi du: gehiegi ari naizela bizitzen”.

Euskararen etorkizunaz galdetutakoan, emozionatu egin zaigu Atano eta euskara ikasteak duen balioa azpimarratu digu. Hala esan digu, Atanilloren hitzak gurera ekarrita: “Finala jokatu behar zuen Atanillok, eta galdera egin zioten: nerbioso finala jokatzeko? Bai, nerbioso. Zergatik, kontrarioa fisikoki handiagoa delako? Ez, ez da kontrarioarengatik, partidua lehenengo aldiz telebistak bota behar duelako da. Jende askok ikusiko duelako kezkatuta al zaude ba? Ez, gero elkarrizketa gazteleraz egin behar didate, eta ez dakit nola moldatuko naizen… Gu hortik gatoz”, hausnartu du.

Bi biloba ditu, eta gozatu egiten du haiekin egotean. Aitortu digunez, egunero galdetzen dio emazteari lanetik ateratakoan ea beraiekin ote diren afaltzen. “Baldin badago… niri afaria poztu egiten dit”. Laster, emazte, biloba, seme eta lagunekin gozatzeko aukera handiagoa izango du. Gozatu, Atano!

Ramon Gomez

MONDRAGONen egiten duguna gehiago kontatu behar dugu kanpoan”

Hiru-lau hilabete daramatza Ramon Gomez Ugaldek Zentro Korporatiboan, Harreman Instituzionalen arloan. Donostiarra da, 19 eta 16 urteko bi seme-alaba dauzka, eta harremanen munduan mugitzen da etengabe. Zentro korporatiboa kooperatibak hazteko eta garatzeko erreminta ona dela esan digu. Lan arloan argi dauka zein den bere erronka, eta arlo pertsonalean ere bai: maratoia egin nahi du, eta bere euskara hobetu.

Nola definituko zenuke zure burua, hiru hitzetan?

Langilea, pertsona ona eta lagun ona.

Iñigo Albizurirekin ari zara lanean, Harreman Instituzionalen arloan… Zertan?

Bi arlotan lantzen ditugu harremanak: Gobernuekin (udalak, foru aldundiak, parlamentua…) eta beste korporazio batzuekin (Ilunion, Iberdrola, Petronor… bezalakoekin). Harremanak ezinbesteko erremintak dira kooperatibentzat, eta guk hazten laguntzen diegu, instituzioetara hurbiltzen lagundu eta abar. Madrilen daude estatuko korporazio inportanteenak, eta MONDRAGONek bertan egon behar du. Europari dagokionez, Bruselan harreman instituzionalak lantzen ditugu.

ASSET bulegoa ere ireki duzue Donostian. Non dago, eta zertarako dago?

Arizmendiarrieta Social Economy Think Tank da ASSET, ekonomia sozialaren abangoardiako hub-a. Miramar jauregian dago, eta hausnartzeko gunea izateaz gain (think tank), proiektuak gauzatzeko ere bada (do tank). Nire lana enpresa sorkuntza koordinatzea da. Horrez gain, ekonomia sozialerako prospektiba gunea du. Oso leku polita da.

Mondragon Hospitality klusterreko presidentea ere bazara… Noiztik?

Duela 3 urte hasi ginen. Hainbat kooperatibaren artean estrategia komertziala landu genuen MONDRAGONen produktu eta zerbitzuak eskaintzeko hotelen sektorean. Kontaktu asko dauzkagu denon artean, eta klusterra sortu genuen.

Zentro Korporatibora etorri aurretik, zer ibilbide profesional egin duzu beste kooperatibetan?

Danonan hasi nintzen 2017an, eta 2018an Onnera Group-era joan nintzen eta zuzendari korporatiboa izan nintzen bertan, zuzendari nagusiari arlo komertzialean laguntzen.

Zergatik dira inportanteak harreman instituzionalak?

Bizitzan beti dira inportanteak harremanak. Ni beti saiatu naiz harremanak zaintzen. Eta orain MONDRAGON irekitzeko daukagun helbururuarekin ezinbestekoa da harremanak izatea. Gipuzkoarrak, bereziki, onak gara lanean eta gauzak ondo egiten, baina ez dugu egiten duguna kontatzen eta ez ditugu harremanak lantzen. Gehiago komunikatu behar dugu, eta MONDRAGON ezagutzera eman behar dugu kanpoan, harremanen bidez.

Zein da goizero jaiki eta lanera etortzeko zure indar motibazionala edo motorra?

MONDRAGONi hazten laguntzea. Hau da, MONDRAGON munduan gehiago ezagutzea korporazio enpresarial modura, ondoren eredu sozioenpresarialera eramateko eta legatu hobea uzteko ondorengoei.

Zer dauka Donostiak beste hiriek ez dutena?

Bizitzeko leku ona da. Korrika egiteko leku paregabea da, bizikletan ibiltzeko ere bai…

Donostiako pintxorik onena?

Bat aukeratzekotan, Bar Antonioko langostinozko ravioliak martini saltsarekin.

Donostiako txokorik politena?

Polborin taberna, Urgullen.

Zein musika kontzertutara joango zinateke gustura?

Pop donostiarra gustatzen zait.

Parrandarako: garagardoa / sagardoa / ardoa / ala GinTonika?

Garagardoa, sagardoa eta gintonika, momentuaren arabera. Orain tardeoa nahiago, gaua baino.

Zaletasunak?

Korrika egiten dut Trikaia atletismo klubarekin. Azaroan, 50 urte egin baino 3 egun lehenago Donostiako maratoia egin nahi dut, eta entrenatzen ari naiz. Betidanik egin dut kirola: futbolean ibili nintzen, piraguismoko ur lasterretako Espainiako txapeldun izan nintzen… Kirola egiten inoiz baino hobeto sentitzen naiz orain, ordea.

Euskaraldian parte hartuko duzu?

Bai, Belarriprest izango naiz. Bileretan beti naiz belarriprest: euskaraz ulertzen dut, eta ahal badut, pixka bat hitz egiten dut. Mondragon Linguan euskara ikasten hasi nahi dut, eta urtebete barru espero dut euskaraz hobeto egitea.

Amaitzeko, zerbait esan nahi?

Oso pozik nago MONDRAGONen, eta espero dut lankideak ere pozik egotea nirekin.

Iñauterien ostean, Aste Santuak gozamenerako

Iñauterietan gozatu dugu hainbatek, argazkietan ikusi daitekeen bezala. Irudimena, prestakuntza eta sinismena… guztiak behar dira pentsamenduak lurreratzeko. Eta, hala egin dugu, mimo handiz. Guztiak batuta, film labur baterako gidoia prestatzen hasia izango da jada inor. Aukera aparta dugu horretarako, Aste Santuetako opor egunetan. Baita ere bestelako planak egiteko.

  • Joselu Caballero, esaterako, Galiziara joango da, Finisterre ingurura, horren maitea duen bertako itsasoaz gozatzera. Ez da urrun ibiliko Miraritxo Astigarraga, Galiziara joan asmo duelako gozo jan eta edatera. 
  • Ainhoa Zeziagak Leon aldera jo asmo du, bikotekidearen familiarekin egun batzuk partekatzera. Javi Santosek ere familia planak izango ditu, Salamancan
  • Josean Uriobarrenetxea eta Aitor Arizmendi, berriz, Realak kopan zer egingo zain dira, Sevillarako hegaldia erosteko.
  • Amets Ugaldek Almeriako goxotasuna izango du lagun. Javier Marcos ere Andaluzia aldean ibiliko da, kasu honetan, Malagan. Bidean geratuko da Ander Etxeberria, zehazki, Cacereseko Unibertsitatean.
  • Ibon Antero eta Iñigo Iñurrategi Ibizara joango dira, etxekoekin gozatzera. Irune Idigoras ere irletara joango da, kasu honetan Kanarietara. Itsasoaren bueltan ibiliko da Maite Urgoiti ere baina Cambrilsen. Mariela Lopez ez du urrun izango, Tarragonako kostaldera joan asmo duelako. Olatz Imaz, aldiz, azken momentura arte elur bila ibiliko da, elurra non, han izango delako bera. 
  • Mirari Astigarraga senior Poloniara joango da, han ikasten ari den alabari bisitan. Pello Rodriguez ere familiarekin Londresera joango da, gozatzera.
  • Allende Urritegui Amsterdamera joango da, lagun artean gozatzera. 
  • Patxi Saez de Viterik azken uneko planak ditu maite, autokarabana hartuta errepideaz gozatzeko.
  • Iñaki Belaustegi Bidart inguruan ibiliko da, semearen zesta-puntako torneoa ikusten. Anaitz Lazkano eta Lorea Iturbek ere Euskal Herrian ibiliko dira batetik bestera, lo egitera hurrenez hurren Aretxabaletara eta Eskoriatzara bueltatuz. Iban Garatek, azkenik, umeekin bizikletan ibiliz gozatzeko asmoa du.

Etxe-trukea eginda, Ibizara

Hainbat dira etxe-trukea egiteko aukera eskaintzen duten Interneteko plataformak. Horietariko bat, gutxienez, ezagun du Ibon Anterok. Aste Santuak, esaterako, Ibizako etxe batean pasako ditu. Salerosketa baino trukea du oinarrian aukera horrek eta Ibon Anterok orain artean izan duen esperientziaren berri eman digu, bere alde onak nabarmenduz. Entzun elkarrizketa, aurrera begira gure artean zabaltzeko aukerarik baduen ala ez hausnartzeko.

Hikan jarduteko gonbitea, Euskaraldiaren bueltan

Euskaraldia egingo da maiatzak 15 eta 25 artean. Gutariko bakoitzak zein roletan ariko den hausnartzen hasteko garaia da: aukera duenetan euskaraz eginez, ahobizi, edo euskaraz lasaitasunez egiteko aukera eskainiz, belarriprest.

Aurtengo edizioaren bereizgarri, gainera, Hikaren belarriprest izateko aukera ere egongo da. Hala nahi duena, H idatzita duen txapa eramango du, aurrean duenari berarekin, hala nahi badu, Hikan hitz egiteko gonbita eginez. Aitzakia ederra izan da Mirari Astigarraga eta Aitor Arizmendi azpeitiarrekin eta Oiartz Arruebarrena zaldibiarrarekin hikaren bueltan hausnartzeko.

Yolanda Lekuona

Lan ingurune anitzagoak ikusiko ditugu, diferentziekiko sentiberagoak eta diferentzia horiek aprobetxatuz elkarrekin lan egiten dakitenak”

Lehen aldiz, MONDRAGONen Politika Sozio-Enpresarial berrian Aniztasunaren Kudeaketa izeneko jarduera ildo bat sartu da. Yolanda Lekuona Ercibengoari hainbat galdera luzatu dizkiogu aniztasunaren bueltan denok zipriztintzen hasteko. Sakon erantzun digu, gaiak sortzen dion pasioaren erakusle.

Aniztasunaz hitz egiten dugunean, zertaz ari gara?

Aniztasunaz ari garenean, pertsonen artean dauden desberdintasun ikusgarri eta ikusezinez ari gara.

Aniztasunak ezaugarri hauek ditu, besteak beste:

  • Generoa eta genero-identitatea
  • Sexu-orientazioa
  • Adina
  • Jatorri etnikoa edo kulturala
  • Hizkuntza edo azentua
  • Sinesmen erlijiosoak
  • Gaitasun fisikoa edo mentala
  • Egoera sozioekonomikoa
  • Hezkuntza-maila
  • Pentsatzeko, lan egiteko, adierazteko, erlazionatzeko modua…
  • Bizi-ibilbidea

Artikulu osoa hemen irakur daiteke

MONDRAGON, Euskorpus proiektuaren sustatzaile

Eusko Jaurlaritzak Euskorpora elkartea sortu du, eta MONDRAGON partaide izango da bertan, beste hainbat erakunderekin batera. Martxan jarri duten lehen proiektua Euskorpus da: euskarazko testu, bideo eta audioen corpus digitala bilduko da, esparru digitalean eta adimen artifizialean euskararen etorkizuna bermatzeko. MONDRAGONek bere corpusa batuko du, eta Euskorpusera bideratuko.

Pello Rodriguez izango da MONDRAGONeko ordezkaria Euskorporan, eta Amaia Ferrok izango du Euskorpus proiektuaren ardura nagusia. 

Herrigunetik naturgunera bizitzera

Aramaioko Altzan bizi da egun Ainhoa Zeziaga. Herrigunetik bi kilometro baino gehiagora dago Ainhoaren etxea. Aitortu digunez, 2020ko pandemiak izan du zerikusirik Arrasate erdigunetik Altzara joateko erabakia hartzerakoan. Kanpoko espazioa du gustuko. “Gaur goizeko 06:00etan esnatu naiz, kafea prestatu eta kanpora irten naiz. Bi katutxo ditugu. Haiei ere jaten eman, ingurura begiratu eta Anboto, Udalaitz, Tellamendi, Orixol… Goizean goizetik… Opari bat da”, esan digu. Aitzakia ederra izan dugu naturaren erdigunean bizitzeak eskaintzen dituen aukerez hausnartzeko. 

ALLENDE URRITEGUI, Ayende

Aurrekoa atzean utzi eta nire burua berraurkitu dut pop-rock kantu honetan”

Gure lankide Allendek bere EP berriaren lehenengo kantua argitaratu du, estreinakoz euskaraz. Napolesera egindako bidaia batean inspiratuta dago. Sorkuntza prozesua intimoa eta produkzio prozesua oso independentea izan direla esan digu. Bestalde, musika euskaraz egiteak ateak irekiko dizkiola esan digu. Entzun kantua, entzun podcasta, eta gozatu Napoles bideokliparekin:

ander etxeberria

Bazenekin Otalorako proiektua gaurkoa baino zabalagoa zela?

Caja Laboralak hirurogeita hamargarren hamarkadan Otalora erosi zuen, baina ez soilik eraikina, baita inguruko hektarea asko eta asko ere.

Asmoa handiak zituen. Helburua hirukoitza zen.

  1. Soziala. Behin Otalorako jauregi-baserria berriztuta, kooperatibentzako formazio zentroa izango zen: kooperatibismoan, zuzendaritza arloa eta euskara. Garai hartako TU Lankiden Iñaki Gorroñok idatzi zuenez "Ikasbide izango da gure «Lezama» edo gure «Zubieta», bertan Euskal Herriko ikasle gazteek beren lehen esperientziak izango dituzte gero gure Taldean sartzeko". Eraikinean kokatuko zen ere Jose Maria Arizmendiarrietari nolabaiteko gorazarre egiteko liburutegi kooperatiboa eta bere artxibo pertsonala.
  2. Historiko artistikoa. Otalora monumentu historikoa zen. 1964an Estatu Espainiarrak interes historiko-artistikodun monumentutzat jo zuen. Hala ere, oso egoera kaskarrean zegoen eta Caja Laboralak errekuperatuko zuen, Otalora zaharberrituko zuen.
  3. Ekonomikoa. Caja Laboralak ingurua bultzatu nahi zuen. Bere xedea zen familiabakarreko 300 etxebizitza eraikitzea. Egoitza horiek balioko lukete, lurrak erostean egindako inbertsioari nolabaiteko etekina ateratzeaz gain, inguruko herrietako biztanle-dentsitate altua arintzeko. Edonola ere, Aretxabaletako udaletxeak lurren kualifikazioa (landa-gunea) ez zuen aldatu eta etxebizitzen proiektuak ez zuen aurrera egin.
Atsotitza

Adiskidea egin, ez behar duzunean, bai behar duzunerako

MINTZA TALDEA

Patata tortilla eta bizkotxo lehiaketa

Nola parte hartu?

  • Parte hartzeko, gehienez, 3 lankideko taldea osatu behar duzu eta bidali taldearen eta kideen izenak Euskara Batzordera: 
  • Mezuan esan behar duzu tortilla edo bizkotxo lehiaketan (edo bietan) aurkeztuko zaren.
  • Izena eman: maiatzaren 8a baino lehen.

Zer Egin behar du talde bakoitzak?

Patata-tortilla:

  • Osagaiak: patata, arrautza, gatza eta olioa. Tipula eta baratxuria aukeran. Bestelako osagairik ez, patata tortilla izan behar du.
  • Lau arrautzako tortilla egin behar duzu.

Edo/eta bizkotxoa:

  • Bizkotxoa egiteko osagaiak: jogurta, hiru arrautza, olioa, azukrea, irina…

Dastaketa eguna

  • Sariak egongo dira patata tortilla eta bizkotxo onenarentzat.
  • Maiatzaren 16an, ostirala, goizeko 11:00etan, Finantza gestioko mahaian.
  • Dastaketan parte hartzen dutenek bozka emateko eskubidea izango dute: pertsona bat/bozka bat.
MINTZA TALDEA

Neguko Kontariako denbora-pasaren erantzunak

  1. BATZ
  2. ARAMAIO
  3. EGIPTO
  4. ORBIK CYBERSECURITY S. COOP.
  5. 1997
  6. DIKAR S. COOP.
  7. 320
  8. 500 M€
  9. ZORTZIGARRENA
  10. SARETEKNIKA

Zorionak lankideok!

Otsailean edo martxoan bete dituzuelako edo beteko dituzuelako. Segi ba horrela, formal-formal, urtero betetzen. Eta banan-banan, e?

Mirari Astigarraga, Ander Bikandi, Laura Bolinaga, Joselu Caballero, Nerea Errasti, Anaitz Lazkano, Mariela Lopez, Joxean Uriobarrenetxea, Santi Mendirichaga, Joseba Sagastigordia, Aitor Aizpurua, Nerea Galindez, Itziar Perez, Lorea Iturbe eta Irantzu Murgiondo.